ბუასილი

ბუასილი (ჰემოროიდული დაავადება) სწორი ნაწლავის ვენური წნულების პათოლოგიური გაფართოებაა. I-II სტადიაზე ის, როგორც წესი, კონსერვატიულად იმართება: კვების ცვლილებით, მალამოებითა და სანთლებით. III-IV სტადიაზე კი მალამო მხოლოდ სიმპტომებს ამსუბუქებს და საჭირო ხდება მინიმალურად ინვაზიური პროცედურა ან ოპერაცია. ერთი მთავარი წესი ყველა სტადიაზე მოქმედებს: ანუსიდან სისხლდენის დროს თვითმკურნალობა დაუშვებელია, ამ დროს ექიმთან დროული მიმართაა საჭირო, რადგან იგივე ნიშანი შესაძლოა სხვა, უფრო მძიმე დაავადებაზეც მიუთითებდეს.

რა არის ბუასილი და რატომ ჩნდება

ჰემოროიდული კვანძები ყველა ადამიანს აქვს. ეს ანალური არხის ნორმალური ანატომიური სტრუქტურაა. დაავადებაზე მაშინ ვსაუბრობთ, როცა კვანძები პათოლოგიურად ფართოვდება, იწყება სისხლდენები დეფეკაციისას ან კვანძების გამოვარდნა. განასხვავებენ შიდა და გარეთა ჰემოროიდულ კვანძებს. 

ძირითადი რისკ-ფაქტორები:

• ქრონიკული ყაბზობა და ჭინთვა დეფეკაციისას;
• ხანგრძლივი ჯდომა (საოფისე სამუშაო, მძღოლები) ან მძიმე ფიზიკური დატვირთვა;
• ორსულობა და მშობიარობა, მუცელშიდა წნევისა და ჰორმონული ფონის ცვლილების გამო;
• ჭარბი წონა, უჯრედისით ღარიბი კვება, სითხის ნაკლებობა;
• მემკვიდრული მიდრეკილება ვარიკოზული დაავადებებისკენ. 

ბუასილის სიმპტომები სტადიების მიხედვით

ჰემოროიდული დაავადების კლასიფიკაცია 4 სტადიას მოიცავს. სტადიურობის მიხედვით განისაზღვრება, ეფექტური იქნება თუ არა კონსერვატიული მკურნალობა . 

ჰემოროიდული დაავადების ყველაზე მტკივნეული გართულებაა მწვავე თრომბოზი: ანუსის ირგვლივ მკვრივი, მოლურჯო, ძლიერ მტკივნეული კვანძი, რომელიც პირველ 48-72 საათში კონსერვატიულად ან ქირურგიულად იმართება 

ბუასილი და სისხლდენა: როდის არის საშიში

ბუასილის დროს სისხლი ალისფერია, განავლის ზედაპირზე ან ქაღალდზე ჩანს და, როგორც წესი, უმტკივნეულოა. მაგრამ სწორი ნაწლავიდან სისხლდენის მიზეზი მხოლოდ ბუასილი არ არის: იგივე სიმპტომი ახასიათებს ანალურ ნაპრალს, პოლიპებს, წყლულოვან კოლიტს და კოლორექტულ კიბოს. ამიტომ "ბუასილის" დიაგნოზი ექიმმა უნდა დასვას, არა პაციენტმა.

დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს, თუ:

• სისხლი მუქია, შავია ან განავალს ერევა (არა ზედაპირზეა);
• სისხლდენა უხვია ან რამდენიმე დღეს გრძელდება;
• სისხლდენას თან ახლავს წონის კლება, სისუსტე, კუჭის მუშაობის ცვლილება;
• ხართ 45 წლის ზემოთ და ბოლო 10 წელში კოლონოსკოპია არ ჩაგიტარებიათ;
• ოჯახში კოლორექტული კიბოს შემთხვევა ყოფილა.

ასეთ შემთხვევებში პროქტოლოგი, გასინჯვის გარდა, კოლონოსკოპიას დანიშნავს, ხოლო სისხლის საერთო ანალიზი აჩვენებს, გამოიწვია თუ არა ქრონიკულმა სისხლდენამ ანემია.

მკურნალობა სახლის პირობებში: რა მუშაობს რეალურად

სახლის ღონისძიებები I-II სტადიაზე მკურნალობის საფუძველია, III-IV-ზე კი ოპერაციამდე და შემდეგ სიმპტომების მართვის საშუალება. მათი ეფექტი კვლევებით დადასტურებულია, თუმცა ყველა არა.

რაც ნამდვილად ეხმარება:

• ბოჭკო, 25-30 გ. დღეში (ბოსტნეული, ხილი, მთლიანი მარცვლეული, ქატო ან ფსილიუმი). ეს ერთადერთი საშუალებაა სახლის პირობებში, რომელიც სისხლდენის შემცირებას მტკიცებულებებით ამცირებს.
• სითხე, 1,5-2 ლ დღეში, თორემ ბოჭკო ყაბზობას გააძლიერებს.
• დეფეკაციის რეჟიმი: არ გადადოთ სურვილი, არ იჯდეთ 3-5 წუთზე მეტხანს, არ იჭინთოთ.
• ფიზიკური აქტივობა: სიარული, ცურვა; სიმძიმეების აწევა შეზღუდეთ.

რაც მითია ან საზიანოა: ცივი კომპრესები "კვანძის დასაპატარავებლად", ნიორის/კარტოფილის სანთლები, ტელეფონით უნიტაზზე ჯდომა, ტკივილგამაყუჩებლების ხანგრძლივი მიღება სისხლდენის ფონზე. ეს უკანასკნელი (განსაკუთრებით იბუპროფენი, ასპირინი) სისხლდენას აძლიერებს.

მალამო და სანთლები

ბუასილის სამკურნალო ადგილობრივი პრეპარატები რამდენიმე ჯგუფად იყოფა. აფთიაქში ასობით ბრენდია, მაგრამ მოქმედი ნივთიერებები რამდენიმეა:

პრაქტიკული წესი: თუ 7 დღიანი ადგილობრივი მკურნალობა სიმპტომებს არ ხსნის, ან სიმპტომები 2-3 თვეში ბრუნდება, ეს ნიშნავს, რომ სტადია მალამოს შესაძლებლობებს გასცდა. ორსულობისას ნებისმიერი პრეპარატი მხოლოდ ექიმთან შეთანხმებით გამოიყენება.

ბუასილის ოპერაცია და მინიმალურად ინვაზიური მეთოდები

თანამედროვე პროქტოლოგიაში "ოპერაცია" ერთი კონკრეტული ჩარევა აღარ არის. არჩევანი სტადიასა და კვანძის ტიპზეა დამოკიდებული.

ბოჭორიშვილის კლინიკის ზოგადი ქირურგიის დეპარტამენტი ჰემოროიდული დაავადების ქირურგიულ მკურნალობას ყველა სტადიაზე ატარებს, ხოლო ანესთეზიოლოგიური სამსახური ოპერაციის ტიპის მიხედვით არჩევს ანესთეზიას. ჩირქოვანი გართულებების, პარაპროქტიტის, აბსცესის შემთხვევაში ჩარევა გადაუდებელია; ამის შესახებ ცალკე სტატია გვაქვს: ჩირქოვანი ქირურგია: როდის სჭირდება აბსცესს გახსნა.

ოპერაციის შემდეგ: პირველი 7 დღე

• ტკივილი: პირველი 2-3 დღე ყველაზე ინტენსიურია; ექიმი ანალგეტიკებს სქემით ნიშნავს, არ დაელოდოთ ძლიერ ტკივილს.
• პირველი დეფეკაცია: 1-3 დღეში. ლაქსატივი (ლაქტულოზა, მაკროგოლი) და ბოჭკო სავალდებულოა, რომ განავალი რბილი იყოს.
• ჰიგიენა: ყოველი დეფეკაციის შემდეგ თბილი წყლით ბანა, არა ქაღალდი; სხდომითი აბაზანები.
• აქტივობა: სიარული პირველი დღიდან; სიმძიმეები და ველოსიპედი 3-4 კვირა არა.
• სამსახურში დაბრუნება: მინიმალურად ინვაზიური მეთოდების შემდეგ 1-3 დღეში, ჰემოროიდექტომიის შემდეგ 10-14 დღეში.
• დაუყოვნებლივ მიმართეთ კლინიკას, თუ: სისხლდენა უხვია, ტემპერატურა 38 °C-ს აჭარბებს, შარდვა 8-12 საათი ვერ ხერხდება.

როდის მივმართოთ პროქტოლოგს ბოჭორიშვილის კლინიკაში

პროქტოლოგთან ვიზიტი ხშირად მორიდების გამო გადაიდება, თუმცა სწორედ ამ გადადებას მიჰყავს I სტადია III-მდე. გასინჯვა 10-15 წუთს გრძელდება, ტარდება ინდივიდუალურ კაბინეტში და, საჭიროების შემთხვევაში, ანოსკოპიით ან რექტოსკოპიით სრულდება. ეს უმტკივნეულო პროცედურებია, მომზადებას არ საჭიროებს.

მიმართეთ ექიმს, თუ:

• სისხლი ჩანს განავალზე, ქაღალდზე ან უნიტაზში;
• ანუსის არეში გაჩნდა კვანძი, შეშუპება ან მუდმივი ქავილი;
• სიმპტომები 7 დღიანი თვითმკურნალობის შემდეგ არ ქრება;
• ტკივილი მწვავეა და ჯდომას გიშლით.

ქირურგი-პროქტოლოგი ლევან გულუა ბოჭორიშვილის კლინიკაში ყოველდღიურად იღებს. ჩაწერა: ონლაინ ან ცხელ ხაზზე 0322 312 112.