ჰისტეროსკოპია - საშვილოსნოს ღრუს ზუსტი დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის თანამედროვე მეთოდი

გახანგრძლივებული მენსტრუაცია, არარეგულარული სისხლდენა, ტკივილი მუცლის ქვედა არეში  და უშვილობა შესაძლოა სხვადასხვა გინეკოლოგიურ პათოლოგიასთან იყოს დაკავშირებული. მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი ჩივილები ხშირია, მათი გამომწვევი მიზეზი ყოველთვის ჰორმონული ცვლილებები არ არის. ზოგიერთ შემთხვევაში ამ სიმპტომების უკან საშვილოსნოს ღრუში არსებული პათოლოგია, მაგალითად პოლიპი ან სუბმუკოზური მიომა, იმალება.

არსებობს შემთხვევები, როდესაც ქალს არანაირი ჩივილი არ აქვს, თუმცა ორსულობა არ დგება ან წყდება ადრეულ ვადაზე. ასეთ დროს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი საშვილოსნოს ღრუს დეტალური შეფასებაა, რადგან სწორედ იქ არსებული ცვლილებები შეიძლება აფერხებდეს ორსულობის ნორმალურ განვითარებას.

თანამედროვე გინეკოლოგიაში საშვილოსნოს ღრუს შეფასების ერთ-ერთი ყველაზე ზუსტი მეთოდი ჰისტეროსკოპიაა. პროცედურა საშუალებას იძლევა უშუალოდ დათვალიერდეს საშვილოსნოს ღრუ, გამოვლინდეს პათოლოგიური ცვლილებები და, საჭიროების შემთხვევაში, მათი მკურნალობაც იმავე პროცედურის ფარგლებში ჩატარდეს.

რა არის ჰისტეროსკოპია?

ჰისტეროსკოპია თანამედროვე, მინიმალურად ინვაზიური ენდოსკოპიური პროცედურაა, რომლის დროსაც საშვილოსნოს ღრუში სპეციალური თხელი ოპტიკური სისტემა, ჰისტეროსკოპი შეჰყავთ. კამერის საშუალებით ექიმს შეუძლია დეტალურად შეაფასოს საშვილოსნოს შიდა ზედაპირი, ენდომეტრიუმი და საშვილოსნოს ღრუში არსებული ნებისმიერი ცვლილება.

პროცედურა ყოველგვარი განაკვეთის გარეშე ტარდება, რადგან ჰისტეროსკოპი საშვილოსნოს ყელის არხის გავლით შეჰყავთ. ეს ამცირებს ქსოვილების ტრავმას და პაციენტისთვის პროცედურას უფრო კომფორტულს ხდის.

ჰისტეროსკოპია გამოიყენება როგორც დიაგნოსტიკური, ასევე სამკურნალო მიზნით. სწორედ ეს წარმოადგენს მის ერთ-ერთ მთავარ უპირატესობას - ხშირად დიაგნოზის დასმასა და მკურნალობას შორის დამატებითი ოპერაცია საჭირო აღარაა. პოლიპის, სუბმუკოზური მიომის ან სხვა საშვილოსნოსშიდა პათოლოგიის აღმოჩენის შემთხვევაში მათი მოცილება იმავე პროცედურის ფარგლებში ხდება.

როდის არის რეკომენდებული ჰისტეროსკოპია?

ჰისტეროსკოპიის ჩატარების საჭიროებას გინეკოლოგი განსაზღვრავს პაციენტის ჩივილებისა და კვლევების შედეგების საფუძველზე.

ჰისტეროსკოპია რეკომენდებულია შემდეგ შემთხვევებში:

• გახანგრძლივებული, ჭარბი ან არარეგულარული სისხლდენის დროს მენსტრუაციული ციკლისას;

• მენოპაუზის პერიოდში გამოვლენილი სისხლდენის მიზეზის დასადგენად;

• საშვილოსნოს ღრუში პოლიპის, სუბმუკოზური მიომის ან სხვა წარმონაქმნის არსებობაზე ეჭვის შემთხვევაში;

• ენდომეტრიუმის (საშვილოსნოს შიდა გარსის) ცვლილებების დეტალური შეფასებისთვის;

• ულტრაბგერითი კვლევით აღმოჩენილი საეჭვო ცვლილებების დასაზუსტებლად;

• უშვილობის მიზეზების კვლევისას, როდესაც საჭიროა საშვილოსნოს ღრუს შეფასება;

• განმეორებითი სპონტანური აბორტების მიზეზების დასადგენად;

• საშვილოსნოს ღრუს პათოლოგიების დიაგნოსტიკისა და საჭიროების შემთხვევაში მათი მკურნალობისთვის.

მიუხედავად იმისა, რომ ულტრაბგერითი კვლევა მნიშვნელოვანი სადიაგნოსტიკო მეთოდია, ჰისტეროსკოპია დამატებით შესაძლებლობას გვაძლევს პირდაპირი ვიზუალური შეფასებით განვსაზღვროთ საშვილოსნოს ღრუში არსებული ცვლილებების ხასიათი. 

რა დაავადებების აღმოჩენა შეუძლია ჰისტეროსკოპიას?

ჰისტეროსკოპიის დროს ექიმი უშუალოდ ხედავს საშვილოსნოს ღრუს, რაც მნიშვნელოვნად ზრდის დიაგნოსტიკის სიზუსტეს.

პროცედურის საშუალებით შესაძლებელია გამოვლინდეს:

• ენდომეტრიუმის პოლიპები;

• სუბმუკოზური მიომა;

• საშვილოსნოსშიდა სინექიები (შეხორცებები);

• საშვილოსნოს ტიხარი და სხვა თანდაყოლილი ანატომიური თავისებურებები;

• ენდომეტრიუმის ჰიპერპლაზია (გასქელება);

• ენდომეტრიუმის სხვა პათოლოგიური ცვლილებები.

საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია ბიოფსიის აღებაც, რაც ქსოვილის ლაბორატორიული კვლევის საშუალებას იძლევა და დიაგნოზის უფრო ზუსტად განსაზღვრაში გვეხმარება.

საშვილოსნოს დიაგნოსტიკა და მკურნალობა ერთ პროცედურაში

ჰისტეროსკოპიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი უპირატესობაა ის, რომ ხშირ შემთხვევაში დიაგნოსტიკა და მკურნალობა ერთი პროცედურის ფარგლებშია შესაძლებელი. 

თუ პროცედურის დროს გამოვლინდა პოლიპი, მცირე ზომის სუბმუკოზური მიომა ან სხვა საშვილოსნოსშიდა პათოლოგია, მათი მოცილება ხშირ შემთხვევაში შესაძლებელია იმავე პროცედურის დროს.

ასეთი მიდგომა ხშირად გამორიცხავს დამატებითი პროცედურის საჭიროებას, ამცირებს განმეორებითი ანესთეზიის აუცილებლობას და მკურნალობის პროცესს უფრო მარტივს ხდის. 

ჰისტეროსკოპია უშვილობის დიაგნოსტიკაში

უშვილობის მიზეზის შეფასება მხოლოდ ჰორმონალური კვლევებით ან ულტრაბგერითი გამოკვლევით არ შემოიფარგლება. წარმატებული ორსულობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წინაპირობაა საშვილოსნოს ღრუს ჯანმრთელი მდგომარეობა, რომელიც ხელს უწყობს ემბრიონის იმპლანტაციასა და განვითარებას. 

პოლიპმა, სუბმუკოზურმა მიომამ, შეხორცებებმა ან საშვილოსნოს ღრუს ანატომიურმა თავისებურებებმა შესაძლოა ხელი შეუშალოს ემბრიონის იმპლანტაციას, მიუხედავად იმისა, რომ ქალს სხვა ჩივილები საერთოდ არ ჰქონდეს.

ჰისტეროსკოპია ასეთ შემთხვევებში განსაკუთრებით ხელსაყრელია, რადგან ექიმს შესაძლებლობას აძლევს უშუალოდ შეაფასოს საშვილოსნოს ღრუ და გამოავლინოს ის ცვლილებები, რომლებიც სხვა კვლევებით ყოველთვის არ ჩანს.

უშვილობის შეფასებისას ჰისტეროსკოპია დამატებით საშუალებას გვაძლევს დავათვალიეროთ ფალოპის მილების საშვილოსნოსმხრივი სანათურები. პროცედურის დროს, როდესაც საშვილოსნოს ღრუ სპეციალური სითხით ფართოვდება, ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლებელია მათი ბუნებრივი გახსნა-დახურვის ვიზუალიზაციაც, რაც მილების ფუნქციური აქტივობის შესახებ დამატებით ინფორმაციას გვაწვდის.

როგორ ტარდება ჰისტეროსკოპია?

პროცედურა, როგორც წესი, ტარდება მოკლევადიანი ინტრავენური ანესთეზიის პირობებში.

ჰისტეროსკოპი საშვილოსნოს ყელის გავლით შედის საშვილოსნოს ღრუში, ხოლო უკეთესი ვიზუალიზაციისთვის ღრუ სპეციალური სტერილური სითხით ფრთხილად ფართოვდება. მონიტორზე მიღებული გამოსახულება ექიმს საშუალებას აძლევს, დეტალურად შეაფასოს საშვილოსნოს ღრუს ყველა უბანი. 

საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენება სპეციალური მიკროინსტრუმენტები, რომელთა მეშვეობითაც შესაძლებელია პოლიპის, სუბმუკოზური მიომის ან სხვა მცირე პათოლოგიური წარმონაქმნის მოცილება.

პროცედურა საშუალოდ 15-20 წუთს გრძელდება, თუმცა პროცედურის ხანგრძლივობა კონკრეტული შემთხვევის მიხედვით შეიძლება განსხვავდებოდეს.

აღდგენის პერიოდი

ჰისტეროსკოპიის დასრულების შემდეგ პაციენტი ანესთეზიიდან სწრაფად გამოდის და რამდენიმე საათის განმავლობაში დაკვირვების ქვეშ იმყოფება.

უმეტეს შემთხვევაში პაციენტი კლინიკიდან ეწერება იმავე დღეს. პირველი დღეების განმავლობაში შესაძლოა აღინიშნებოდეს მსუბუქი დისკომფორტი ან უმნიშვნელო სისხლიანი გამონადენი, რაც, როგორც წესი, ნორმალურია და რამდენიმე დღეში გაივლის.

აუცილებელია ჰიგიენის, ფიზიკური აქტივობისა და გეგმური კონტროლის შესახებ რეკომენდაციების დაცვა, რომელსაც ექიმი გასცემს. რეკომენდაციების დაცვა ხელს უწყობს სწრაფ და უსაფრთხო გამოჯანმრთელებას.

ჰისტეროსკოპიის უპირატესობები

ჰისტეროსკოპია თანამედროვე გინეკოლოგიაში ფართოდ გამოიყენება, რადგან რამდენიმე მნიშვნელოვანი უპირატესობით გამოირჩევა:

• მაღალი სიზუსტით აფასებს საშვილოსნოს ღრუს;

• ტარდება ყოველგვარი ქირურგიული განაკვეთის გარეშე;

• არის მინიმალურად ინვაზიური მეთოდი;

• ხშირ შემთხვევაში დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის ერთდროულად ჩატარების შესაძლებლობას იძლევა;

• ამცირებს განმეორებითი ოპერაციის საჭიროებას;

• გამოირჩევა სწრაფი რეაბილიტაციით;

• უმეტეს შემთხვევაში პაციენტი იმავე დღეს ეწერება კლინიკიდან;

• ხელს უწყობს საშვილოსნოსშიდა პათოლოგიების დროულ გამოვლენასა და მკურნალობას.
  
  

სწორად შერჩეულ კლინიკურ შემთხვევებში ჰისტეროსკოპია საშუალებას იძლევა პაციენტმა მიიღოს სწრაფი, ზუსტი და ეფექტური სამედიცინო დახმარება. 

როდის არ არის რეკომენდებული ჰისტეროსკოპია? 

მიუხედავად იმისა, რომ ჰისტეროსკოპია უსაფრთხო პროცედურად ითვლება, მისი ჩატარება ყველა შემთხვევაში არ არის რეკომენდებული. პროცედურა, როგორც წესი, არ ტარდება ორსულობის დროს, მცირე მენჯის ორგანოების მწვავე ანთებითი პროცესების, აქტიური გენიტალური ინფექციის ან სხვა მდგომარეობების შემთხვევაში, რომლებიც პროცედურის უსაფრთხო ჩატარებას ხელს უშლის. 

ასევე, დროებით შესაძლოა გადაიდოს საშვილოსნოს ძლიერი სისხლდენის დროს, როდესაც საშვილოსნოს ღრუს სრულფასოვანი შეფასება შეუძლებელია. თითოეულ შემთხვევაში გადაწყვეტილებას პროცედურის ჩატარების შესახებ პაციენტის მდგომარეობისა და კლინიკური ჩვენებების შეფასების საფუძველზე გინეკოლოგი იღებს. 

რა გართულებები შეიძლება მოჰყვეს ჰისტეროსკოპიას?

ჰისტეროსკოპიის შემდეგ გართულებები იშვიათად ვითარდება. თუმცა, როგორც ნებისმიერი სამედიცინო ჩარევის შემთხვევაში, პროცედურას გარკვეული რისკებიც ახლავს. მათ შორისაა:

• ინფექცია;
• სისხლდენა;
• საშვილოსნოს კედლის დაზიანება (პერფორაცია);
• ანესთეზიასთან დაკავშირებული გართულებები.

სამკურნალო ჰისტეროსკოპიის დროს, როდესაც ხდება პოლიპის, მიომის ან სხვა წარმონაქმნის მოცილება, გართულებების რისკი შესაძლოა ოდნავ მაღალი იყოს, ვიდრე მხოლოდ დიაგნოსტიკური პროცედურის შემთხვევაში. თუმცა პროცედურის წინ პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება და შესაბამისი მომზადება ამ რისკებს მნიშვნელოვნად ამცირებს. 

პროცედურის შემდეგ ძლიერი ტკივილის, უხვი სისხლდენის, მაღალი ტემპერატურის ან უსიამოვნო სუნის მქონე გამონადენის შემთხვევაში აუცილებელია პაციენტმა დაუყოვნებლივ მიმართოს მკურნალ ექიმს. 

ხშირად დასმული კითხვები

ჰისტეროსკოპია მტკივნეულია?

პროცედურა, როგორც წესი, მოკლევადიანი ინტრავენური ანესთეზით ტარდება, ამიტომ პაციენტი ტკივილს ვერ გრძნობს. ანესთეზიიდან გამოსვლის შემდეგ შესაძლოა აღინიშნებოდეს მსუბუქი სპაზმი ან დისკომფორტი, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში მალევე გაივლის. 

მენსტრუალური ციკლის რომელ პერიოდში ტარდება ჰისტეროსკოპია?

უმეტეს შემთხვევაში ჰისტეროსკოპიის ჩატარებისთვის საუკეთესო პერიოდია მენსტრუაციის დასრულებიდან რამდენიმე დღე, როდესაც ენდომეტრიუმი შედარებით თხელია და საშვილოსნოს ღრუს შეფასება უფრო ზუსტია. კონკრეტულ დროს გინეკოლოგი ინდივიდუალურად განსაზღვრავს. 

როგორ მოვემზადო ჰისტეროსკოპიისთვის?

მომზადების წესი დამოკიდებულია პროცედურის მიზანსა და ანესთეზიის ტიპზე. ექიმმა შესაძლოა დაგინიშნოთ წინასწარი ლაბორატორიული კვლევები და მოგცეთ რეკომენდაციები კვების, სითხის მიღებისა და მედიკამენტების შესახებ. 

როდის შეიძლება ორსულობის დაგეგმვა ჰისტეროსკოპიის შემდეგ?

ეს დამოკიდებულია ჩატარებული პროცედურის ტიპსა და აღმოჩენილ პათოლოგიაზე. ზოგიერთ შემთხვევაში ორსულობის დაგეგმვა შესაძლებელია უკვე მომდევნო მენსტრუალური ციკლის შემდეგ, თუმცა საბოლოო რეკომენდაციას მკურნალი გინეკოლოგი გასცემს. 

დასკვნა

ქალის რეპროდუქციული ჯანმრთელობის შეფასებისას სწორი დიაგნოზი მკურნალობის წარმატების ერთ-ერთი მთავარი საფუძველია. როდესაც საჭიროა საშვილოსნოს ღრუს დეტალური შეფასება ან არსებული ცვლილებების დაზუსტება, ჰისტეროსკოპია საშუალებას იძლევა ექიმმა გადაწყვეტილება მიიღოს ზუსტ ვიზუალურ ინფორმაციაზე დაყრდნობით. დროული დიაგნოსტიკა ხელს უწყობს საშვილოსნოს ღრუს პრობლემების ადრეულ გამოვლენასა და შესაძლო გართულებების თავიდან აცილებას.